"Popiół i diament" (1958)
Przegląd prezentujący nurt, który zaprowadził polskie kino na międzynarodowe festiwale, został zorganizowany przy wsparciu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Pokazy najbardziej znanych filmów wybitnych polskich reżyserów - Andrzeja Wajdy, Andrzeja Munka, Jerzego Kawalerowicza czy Kazimierza Kutza – zostaną uzupełnione o spotkania z twórcami, konferencje prasowe oraz prelekcje wybitnego filmoznawcy, wykładowcy na Uniwersytecie Jagiellońskim, profesora Tadeusza Lubelskiego. Inicjatywa będzie nie tylko ciekawą i posiadającą walory edukacyjne propozycją dla uczestników festiwalu, ale z całą pewnością stanowić będzie okazję, aby zapoznać licznych obecnych na festiwalu gości zagranicznych z największymi dokonaniami polskiej kinematografii.
Polska szkoła filmowa stała się wizytówką polskiego kina na świecie i zadecydowała o potwierdzeniu przez kulturę polską swojego miejsca w kulturze europejskiej. „Eksportowy towar”, jakim okazały się filmy szkoły, umożliwił później zagraniczną karierę polskich reżyserów – niekoniecznie emigrantów. Kilka filmów z drugiej połowy lat 50. i początku 60. pozwoliło Polsce dołączyć do elitarnej kultury powojennej Europy. Obrazy takie jak Kanał, Popiół i diament, Eroica, Zezowate szczęście, Pociąg czy Matka Joanna od Aniołów zbierały laury na międzynarodowych festiwalach i nakłoniły krytykę francuską do ukucia terminu polska szkoła filmowa.
Najbardziej inspirujący wpływ na szkołę polską miały dokonania neorealizmu włoskiego oraz przemiany polityczne w kraju (przełom października 1956). Podjęto wówczas próbę obrachunku z czasami wojny i okupacji (w centrum zainteresowania reżyserów zalazło się pokolenie AK-owskie i najnowsza historia). Udało się również podjąć dialog z publicznością i wypracować autentyczny głos powojennego młodego pokolenia. W filmach tego nurtu pojawiła się refleksja nad charakterem narodowym Polaków, a także próba zmierzenia się z polskimi mitami i stereotypami narodowymi. Wykształciły się dwie wyraźne tendencje – heroiczna, której głównym przedstawicielem był Andrzej Wajda oraz polemiczna, prześmiewcza i demitologizująca kojarzona z Andrzejem Munkiem.
Kierunek ten zaistniał również jako pokoleniowy sprzeciw wobec schematów sztuki socrealistycznej. Był to okres startu młodego pokolenia reżyserów, scenarzystów, operatorów, aktorów: Andrzeja Wajdy, Andrzeja Munka, Jerzego Kawalerowicza, Wojciecha Hasa, Kazimierza Kutza, Tadeusza Konwickiego, Stanisława Różewicza, Jerzego Stefana Stawińskiego, Zbigniewa Cybulskiego czy Tadeusza Łomnickiego.
"Ostatni kawałek lata" (1957)
"Kanał" (1957)
"Pociąg" (1959)