18 lipca 2025 w MCK odbyło się spotkanie z Radu Jude. Z rumuńskim reżyserem o „polskości” i „rumuńskości”, tym, gdzie kończy się kultura, a zaczyna rozrywka oraz czy jedno wyklucza drugie, rozmawiał dr Miłosz Stelmach.

Podczas wydarzenia, które zgromadziło w MCK liczną widownię, dyskutowano o granicach tego, co nazywane jest popkulturą, rozrywką, ale też twórczością artystyczną. Rozmowa dotyczyła kultury Rumunii i Polski w zderzeniu z realiami transformacji oraz nowego, „pięknego” świata kapitalizmu. Była również okazją do sprawdzenia, jakie mity i marzenia łączą „polskość” i „rumuńskość”.

Radu Jude nie boi się inspirować mediami społecznościowymi czy językiem ulicy, ale równie często sięga po dzieła dawnej kinematografii, język literacki, np. XIX-wiecznych dzieł, i miesza je z kulturowymi kliszami oraz kiczem. Rumuński reżyser opowiedział w MCK nie tylko o swoich inspiracjach, ale też o bohaterach swoich filmów i ich marzeniach o liberalnej, nowej, pięknej
rzeczywistości.

Spotkanie towarzyszyło wystawie „Śmiejąc się jednym, płacząc drugim okiem. Sztuka Rumunii z kolekcji Ovidiu Șandora”, współorganizowanej przez Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie i Rumuński Instytut Kultury w Warszawie.

• Radu Jude – reżyser i scenarzysta, twórca filmów krótkometrażowych i pełnometrażowych, jak również reklam. Jego krótki metraż pt. Lampa z kapturkiem (2006) był najczęściej nagradzanym filmem tego rodzaju w historii rumuńskiego kina. Jeśli chodzi o fabułę, zadebiutował obrazem Najszczęśliwsza dziewczyna na świecie w 2009 roku. Jest zdobywcą wielu nagród filmowych, m.in. Złotego Niedźwiedzia za film Niefortunny numerek lub szalone porno (2021), Srebrnego Niedźwiedzia za reżyserię obrazu Aferim! (2015), Specjalnej Nagrody Jury w Locarno za film Nie obiecujcie sobie zbyt wiele po końcu świata (2023) oraz Srebrnego Niedźwiedzia za scenariusz w konkursie głównym Berlinale 2025 za Kontinental ‘25.
• dr Miłosz Stelmach – redaktor naczelny czasopisma filmowego „Ekrany”, asystent w Instytucie Sztuk Audiowizualnych UJ, Kierownik Projektu Narodowego Centrum Nauki w ramach konkursu Etiuda (2017), stypendysta The Ryochi Sasakawa Young Leaders Fellowship Fund (SYLFF, 2014 i 2015) oraz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (2017). W pracy naukowej zajmuje się tematyką filmowego modernizmu oraz przemianami współczesnego kina artystycznego.

Wydarzenie odbyło się w ramach Sezonu Kulturalnego Rumunia-Polska 2024-2025

Sezon Kulturalny Rumunia-Polska 2024-2025 został zorganizowany przez Rumuńskie Ministerstwo Kultury i Rumuński Instytut Kultury, ze strony rumuńskiej, oraz przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Instytut Adama Mickiewicza, we współpracy z Instytutem Polskim w Bukareszcie, ze strony polskiej.