Jakie to uczucie, gdy kości twoich przodków są wystawione na pokaz w muzeum lub leżą gdzieś w zakurzonym archiwum? Kto ma do nich prawo – rodzina, zbzikowani kolekcjonerzy czy instytucje, które w szczątkach nie dostrzegają zmarłych ludzi? Czym różni się archeolog od zwykłej hieny cmentarnej? W swoim nagrodzonym na Sundance, eksperymentującym z formą dokumencie członkowie plemienia Odżibwejów, bracia Adam i Zack Khalil, zadają wiele pytań. Proponują jednak też konkretne rozwiązania, rozmawiając ze starszyzną i aktywistami, którzy nie przestają wspólnie walczyć o prawo do godnego pochówku, mimo że wciąż muszą się konfrontować z obojętnością, okrucieństwem i brakiem wrażliwości na cudze cierpienie. To długa, frustrująca droga przez kraj, który do dziś nie rozliczył się ze swojej brutalnej historii. Bohaterowie filmu są jednak przekonani, że wreszcie uda im się uszczęśliwić – i uwolnić – więzionych latami przodków. Zwracając ich ziemi, którą im kiedyś zabrano.

Marta Bałaga